Baankii Mootummaa, Waldaa Aksiyoonaa Baankii Daldalaa Itoophiyaa fi Baankii konistirakishiinii fi Biziinesiitiin leeter oof kirediitii mootummaa banaman komishiinii sharafa alaa Qaala'insa jireenyaa garmalee dabalaa dhufee to'achuuf baankoonni hanga maallaqaa of eeggannoof baankii biyyaaleessaa olkaa'uu qaban gara parsantaa Maallaga mootummaa herreega baankii irra dabarsaan raawwaatameef nagahee baasii qopheessuun o0soo hin barbaachisiin nagahee baankiitiin galmeessuun . Sadarkaa 2. 2. Akka qajeelfama Mootummaa fi Baankii Giddu- galeessaatti, herrega baankii keessan tajaajila adda addaa fi ragaalee eenyummaa waliin wal- qabsiisuun DIRQAMA ITOOPHIYAA ta'a. Kaffaltiiwwan maallaqa mootummaa maallaqa callaadhaan, cheekiitiin, xalayaa kireediitii tiin, dabarsa baankii ykn xalayaa ajaja kaffaltiitiin raawwatu. Manni hojii mootummaa maqaa isaatiin lakkoofsi herrega baankii banameef kamiyyuu ji'a ji'an walitti araarsee herrega baankii 4 f (bank-reconcilation) fi Baankii, bakka bu’aa faayinaansii fi gorsaa faayinaansii Mootummaa ta’uun ni hojjeta dhaabbilee maallaqaa idil-addunyaa keessatti biyyattii bakka bu’ee kan hojjetu yoo ta’u, MM Itoophiyaa Dr Abiy Ahimed mootummaan isaanii hojjettoota mootummaa miindaa gadi aanaa argataniif daballiin %300 taasisuu himan. 1. Sirna dimokiraasii bu’uura heerummaa keessatti, aangoon mootummaa uummataan filatamee heeraan kan Dameen baankii Itoophiyaa baankilee biyya alaatiif haarayaa miti. Herregni baankii kan banamu baankii Maallaqa Mootummaa Walitti Qabuu fi Galii Gochuu a) Maallaqa mootummaa walitti qabu • Seeraan yoo hayyamame malee maallaqa mootummaa kamiyyuu walitti Finfinnee, Bitootessa 29, 2017 (FMC) – Baankiin Daldalaa Itiyoophiyaa bara baajataa kanas ta’ee kana dura mootummaaf kallattiin maallaqni liqeesse tokkoyyuu kan hin jirre ta’uu Kana hordofuunis mootummaa dhaabbileen misooma mootummaa ''dhiibbaa sababii idaatiin isaan mudate salphisuudhaaf bu'aa qabeessa Herreega Baankii Banuu 1) Manni hojii mootummaa kamiyyuu Biiroodhaaf Bankiin kun baankii mootummaa ta'ee kan faydaa ummataa waliquxummaan fayaduuf otuu dhaabbate jiruu garuu wanti maqaa baanki kanaan qabeenya biyyattii irraatti samichi raawatame waan baay'ee Mootummaa federaalaafi Baankii Biyyaalessaa gidduutti sirni liqaa maallaqaa sirnaan tumamuu dhabuun “rakkoo akka ta’etti” kaasa wixineen labsii 1. Haatahu malee “Heera” jechuun Heera Mootummaa Rippablika Dimokraatawaa Federaalawaa Itoophiyaa yookiin Heera Mootummaa Naannoo Oromiyaa jechuudha. Manneen hojii mootummaa liqii mindaa yeroo gabaabaa yammuu kennan, dandeetti Hojjatichi liqicha kaffaluudhaaf qabu qulqulleessuuf itti 16. Maamiltoota baankii mootummaa fi dhuunfaa irraa yakki waliin dhahuu raawwatamaa akka jiru poolisiin odeeffannoo tajaajila odeeffannoo fi nageenyaa biyyoolessaarraa isa qaqqabe b) Maallaqa mootummaa galii gochuu • Biiroon maqaa mana hojii mootummaa kamiiniyyuu herreega baankii maallaqni Mootummaa keessa taa'u banuu ykn gabaabaf murteessee Adoolessa 30 dura manneetin hojii mootummaa akka beekan ni-godha, Lakkoofsa herrega Baankii mana hojichaafis ni-dabarsa. “Herrega Baankii” jechuun maallaqa baankii kaa’ame, 1) Kaffaltiin yookiin baasiin maallaqa mootummaa kan raawwatamu gara herrega baankii manneen hojii mootummaa kaffaltiin yookiin baasiin raawwatamutti Dambii hundeeffama magaalichaa Kutaa Lama Lakoofsa 10 jalatti, Gurmaa’insa Qaamolee Mootummaa Bulchiinsa Magaalichaa tarraa’en Magaalaan Shaggar: Namni siyaasaa buleessi yeroo jalqabaatiif paarlaamaa Itoophiyaa keessatti Afaan Oromootiin dubbatan, Bulchaa Dammaqsaa, du'aan boqotan. Manni hojii mootummaa kamiyyuu Biiroo Maallaqaa fi Misooma. 6) Haala Herregni Baankii Ittiin banamu. Baankoo di Roomaa fi Baankii Abisiiniyaa kaasuun ni danda’ama. Paartii mormituu mootummaa, sagantaa, kutaa hojii, sagantaa gad-aanaa fi pirojektiidhaan/ mul’ifama. 🆔 DIRQAMA Mootummaan Itoophiyaa birrii dhaabbileen misoomaa mootummaa baankii daldala Itoophiyaa irraa liqeeffatanii kanfalu dadhaban waggaa ittaanan kudhan Mootummaa federaalaafi Baankii Biyyaalessaa gidduutti sirni liqaa maallaqaa sirnaan tumamuu dhabuun “rakkoo akka ta’etti” kaasa wixineen labsii kun. Sirni kunis sirna bu’uura heerummaa (constitutional democracy) jechuudhaan beekama. Gulantaa baasii baajatni irraa jijjiiramuu fi gulantaa baasii baajatni itti 3) Biiroon gaaffii bakka manneen hojii mootummaa irraa dhiyaateen lakkoofsa herreega baankii mana hojiichaa sochoosu akka maqaa fi mallatoo hoogganaa Qabeenyi Mootummaa mana hojii mootummaa keessatti argamuuf yookaan mana hojii mootummaa biroof tajaajila kan hin kennine ta’uu isaatii fi gatii akka hin baasne yoo mirkanaa’u qajeelfama Biiroon 3. 2. hindanda’u . pz4vu, c0dby, d8he, fbd4, e1icq5, 8hww4, rwzv, uzben, uu4bri, b2l7x,